Dünya Yazıları

Küçük mavi gezegenimizde yaşam yaklaşık 3,8 milyar yıl önce başladı. Tek hücreli canlılardan memelilere kadar, evrim mekanizması bugünkü çeşitliliğin oluşmasını sağladı. Dinozorlar gibi kimi canlılar zamanla yeryüzünden silinirken, öncüllerimiz olan primatlar yaşamlarını sürdürdü. Milyonlarca yıllık evrim sürecinde insansı türler ortaya çıkmaya başladı. Diğer insansıların soyu tükenirken, Homo sapiens diye adlandırılan türümüz ise anavatanı Afrika’dan çıkıp, yaklaşık 100 bin yıl önce bütün dünyaya yayılma başarısını gösterdi. O zamandan günümüze, o kadar başarılı olduk ki, bütün dünyayı hükümdarlığımız altına almakla kalmayıp uzayı, diğer gezegenleri ve yıldızları keşfetmeye başladık. İnsanoğlu, kozmik tarih sahnesinde çok kısa sayılabilecek bir sürede baskın tür haline geldi. Peki, bütün bunlar nasıl oldu? Bu başarının altında yatan temel sebepler neler? Ve daha da önemlisi, bundan nasıl bir ders çıkarabiliriz? Bu yazıda türümüzün evrimsel başarısını referans alarak, günümüz mode...

Özellikle bu yüzyılın başından beri robotlar fabrikalardaki üretim hatlarında daha fazla yer bulmaya başladı. Bu otomasyon sistemleri iş verimliliğini ve kaliteyi artırıp maliyetleri azaltan etkiye sahip olduğundan birçok sektörde çokça tercih edilir oldu. Bu dönüşümün yaygınlaşması, fabrikalarda büyük ölçüde robotların insanların yerini alması endişelerini beraberinde getirdi. Lâkin robotların üretimde kullanımı oldukça yaygınlaşmasına rağmen bugüne kadar herhangi bir işçi sendikası robotları protesto etmedi. Yani insan işgücüne olan ihtiyaç hep canlı kaldı ki, insanlar işlerini bu sebepten dolayı kaybetmedi. Gelecekte bütün işlerin robotlar tarafından yapılıp yapılamayacağı tartışmaları devam ederken pandemi hayatımıza girdi. Hayat durdu, insanlar eve kapandı, işler aksadı. Aşıların hızlı bir şekilde üretilmesiyle ilk şok atlatıldı ve yavaş yavaş normale dönüş adımları başladı. İşte tam bu sıralarda Batı dünyasında Great Resignation (Büyük istifa) diye bir kavram ortaya çıktı. Ölüm ...

Oksijen gazetesinde okuduğum "İngiliz hastaya Hollywood gülüşü" başlıklı haber özellikle benim gibi bir diş hekimi için oldukça ilgi çekiciydi. Haberde, yurtdışından gelen hastalara, otel ve transfer hizmetleri de sağlanarak, uygun fiyatlara, çok kısa sürede diş tedavilerinin yapıldığı ve bu sektörün yabancılardan çok rağbet gördüğü yazıyordu. Hatta haberi yapan muhabir (birçok yazım hatası da yaparak) tedavilerin sürecinden ve maliyetlerinden de örnekler veriyordu. Yazıda, bir diş hekiminin, turizm acentası sahibinin ve bir iki yabancı hastanın görüşleri de mevcuttu. Herhangi bir vatandaş için, "Vay be, sağlık bizde çok ilerledi, helâl olsun!" dedirtecek bir haber gibi duruyor olmasına karşın işin mutfağında olan biri için, hafif bir dudak bükme, göz devirme ve cıkcıklama kaçınılmaz oluyor.  Bu konuda çok kısa bir yorumum olacak ama işin mutfağından bahsetmişken, bu haber bana, 2018'de trajik biçimde aramızdan ayrılan Anthony Bourdain'in Mutfak Sırları adlı...

Geçenlerde sosyal medyada gördüğüm bir fotoğraf ve altındaki yorum çok ilgimi çekti. Fotoğraftaki sığırcık sürüsü, fotoğrafın çekildiği açıdan adeta büyük bir kuş silueti oluşturuyordu. Alttaki yorum da, küçük bir kuş olan sığırcıkların sürü halinde birleşip büyük bir kuş görüntüsü oluşturarak yırtıcıları uzak tuttuğuydu.    Tabi ki durum tam olarak böyle değildi. Sığırcıklar özellikle akşam gün batımına yakın zamanlarda sürü haline gelerek muhteşem uçuş gösterileri yapar. Bütün sürü dalgalanır, titreşir, değişik şekiller oluşturur ve bunu ahenkle yapar. Bu fotoğraf da, sürünün "hava dansı" sırasında çekilmiş bir an sadece. Yani sürünün büyük bir kuşa benzeme çabası değil, tıpkı bulutları köpek veya tavşana benzetmemiz gibi, uçuş sırasında tesadüfen yakalanmış bir görüntü. Benim kuşlara ve kuş fotoğrafçılığına (ilgilisi için  bağlantı ) olan ilgimin başlamasında büyük etkisi olan bir fotoğraf da tesadüfen sığırcıkları konu alıyordu. 2005 senesinde bir kitapçıdan, Natural ...

Son zamanların popüler kavramı Metaverse, özellikle eski adı  Facebook , yeni adı  Meta  olan şirketin CEO'su Mark Zuckerberg'in  Connect 2021  konferansında yaptığı konuşmasıyla teknoloji camiası için ilgi odağı oldu.   Zuckerbeg Metaverse'ü "mobil internetin halefi" olarak tanımladı. Hatta birçok sosyal medya kullanıcısı, sosyal medyanın geleceğinin burada olduğuna ikna olmuş durumda. Teknoloji şirketlerinin de bu alana milyarlarca dolar yatırım yaptıkları biliniyor. Metaverse ile ilgili internette çok kapsamlı bilgi mevcut fakat ben sadece bir yönüne dikkat çekmek istiyorum. Metaverse dünyasındaki sanal ortamda diğer kullanıcılarla etkileşime girmek için üç boyutlu VR gözlüklerine ihtiyacımız olacak. Bu teknoloji sayesinde kendi avatarlarımız sanal evrende varlık gösterecek ve alışveriş, sinema, oyun ve hatta bir ofis ortamında işlerimizi yürütmek için evimizden çıkmak zorunda kalmayacağız. Buraya kadar iyi, hoş. Şimdi bir parantez açıp, başımdan geçen b...

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada 1,9 milyar yetişkin aşırı kilolu ve bunların 650 milyon u da obezdir.   Genellikle yanlış beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam tarzı sonucu ortaya çıkan obezite tedavi edilmediği takdirde başta kalp-damar hastalıkları, diyabet ve bazı kanser türleri olmak üzere bir takım sağlık sorunlarına sebep olur. Şimdi, obezitenin tedavisi üzerine çalışan bir ilaç firması düşünün. Bu firma başarılı olduğu takdirde, obezite vakaları azalacak ve firmanın geliştirdiği ilaçlara olan ihtiyaç da bununla birlikte azalacaktır. Teorik olarak bu firmanın başarısı kendi varlığını tehdit etmektedir. Bu bir paradoks tur. Sigara kullanımı kalp-damar hastalıkları ve akciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Dünya genelinde her yıl 8 milyon insan sigara kullanımına bağlı oluşan hastalıklar nedeniyle hayatını kaybeder. Şimdi de, bir sigara üreticisi düşünün. Bu şirketin satışlarının artması, müşterilerinin daha fazla sigara kullanması ve b...

  Zamanın sevilen ve çok izlenen dizisi olan Game of Thrones 'da, birçok dizi ve filmde de daha önce olduğu gibi bir çekim hatası yapıldı. Bir sahnede, masanın üzerinde olmaması gereken karton bir kahve bardağı duruyordu. Bunu fark eden izleyiciler, böyle dünya çapında bir yapımdaki hatayı bulmanın haklı zafer sarhoşluğunu yaşadıktan sonra günlerce bununla ilgili komplo teorileri ürettiler. Televizyon dünyası adeta çalkalandı. Dizinin yapımcılarının bunun kasten yapılmadığını ifade etmelerine rağmen, masanın üstünde unutulan Starbucks bardağının şirketin reklamını yapmak amacıyla konulduğunun üzerinde epeyce duruldu. Hatta bu reklam sayesinde Starbucks'ın satışlarının artması neticesinde ettiği tahmini kâr hesaplandı birilerince. Kimileri bardağı bir Starbucks ajanının koyduğunu iddia etti. Dizinin senaryosundan çok kahve bardağı konuşuldu günlerce. Ama gelin görün ki, o bardak aslında Starbucks bardağı bile değildi. Dizi setine yiyecek-içecek servisi yapan bir firmanın kulland...