Dünya Yazıları

Küçük mavi gezegenimizde yaşam yaklaşık 3,8 milyar yıl önce başladı. Tek hücreli canlılardan memelilere kadar, evrim mekanizması bugünkü çeşitliliğin oluşmasını sağladı. Dinozorlar gibi kimi canlılar zamanla yeryüzünden silinirken, öncüllerimiz olan primatlar yaşamlarını sürdürdü. Milyonlarca yıllık evrim sürecinde insansı türler ortaya çıkmaya başladı. Diğer insansıların soyu tükenirken, Homo sapiens diye adlandırılan türümüz ise anavatanı Afrika’dan çıkıp, yaklaşık 100 bin yıl önce bütün dünyaya yayılma başarısını gösterdi. O zamandan günümüze, o kadar başarılı olduk ki, bütün dünyayı hükümdarlığımız altına almakla kalmayıp uzayı, diğer gezegenleri ve yıldızları keşfetmeye başladık. İnsanoğlu, kozmik tarih sahnesinde çok kısa sayılabilecek bir sürede baskın tür haline geldi. Peki, bütün bunlar nasıl oldu? Bu başarının altında yatan temel sebepler neler? Ve daha da önemlisi, bundan nasıl bir ders çıkarabiliriz? Bu yazıda türümüzün evrimsel başarısını referans alarak, günümüz mode...

Beynimiz evrim sürecinde çeşitli özellikler kazanmıştır. Yapılan araştırmalar bize gösteriyor ki, bizi biz yapan, "akıllı insan" olmamızı ve rasyonel düşünmeyi sağlayan beynin korteks adı verilen dış kabuk bölgeleri en son evrilen alanlardır. Beynimizin merkezindeki yapılar ise hominid (insansı) atalarımızla ortak olarak sahip olduğumuz yapılardır. İlginçtir ki, yeni doğan bir insan beyninin gelişim süreci de bu evrim süreciyle paralellik gösterir. Yani korteks en son gelişen bölgedir. Alın bölgemizde bulunan, mantıklı düşüncelerimizi oluşturmadan ve dürtülerimizi kontrol etmekten sorumlu prefrontal korteks yaklaşık 20 yaşında tam gelişkinliğe ulaşır. (Yetişkinlerde hoş görülmeyecek bazı dürtüsel davranışların, çocuk ve ergenlerde "gençliğe verilmesi" doğru bir yaklaşımdır.)  Beynin yapısı ve işleyiş mekanizmaları hâlâ tam olarak açıklanamamış olmasına rağmen, bilim bize kafamızın içindekilerle ilgili oldukça ilginç bilgiler sunuyor. Beynin dikkat çekmek istediğim b...